Tutorial

CSS prefers-reduced-motion: Hareket Tercihini Desteklemek

Mehmet Fatih Ünal
12 Kasım 2026
7 dk okuma
#CSS#Erişilebilirlik#prefers-reduced-motion#Animasyon#Frontend
CSS prefers-reduced-motion: Hareket Tercihini Desteklemek

prefers-reduced-motion neyi bildirir?

prefers-reduced-motion, kullanıcının cihazında hareketi azaltma tercihi bulunup bulunmadığını CSS üzerinden sorgulamanızı sağlar. Bu tercih, hangi hareketlerin uygun biçimde azaltılacağına dair uygulama kararının yerine geçmez. MDN başvurusu, reduce ve no-preference değerlerini açıklar.

Bir kartın kayarak görünmesi veya bağlantının hover sırasında yer değiştirmesi dekoratif olabilir. Bu etkileri kaldırınca yazı hâlâ görünmeli, bağlantı anlaşılır kalmalı ve klavye odağı kaybolmamalıdır. Hareketi azaltmak, temel etkileşimi kaldırmak anlamına gelmez.

Neden sakin bir temel stille başlamak yararlıdır?

Temel düzeni animasyonsuz kurup hareketi yalnızca no-preference durumunda ekleyebilirsiniz. Böylece sorgunun desteklenmediği bir ortamda da görünür ve kullanılabilir içerik kalır. W3C C39 tekniği, hareket tercihini sorgulamak için bir uygulama yaklaşımı sunar; tek başına bütün erişilebilirlik gereksinimlerini karşılayan bir sertifika değildir.

Aşağıdaki örnek bir bilgi kartı ve sayfa içi bağlantı içerir. Her şeyin işlevsel kalması için JavaScript gerekmez:

<article class="motion-card">
  <h2>Yeni özellikleri inceleyin</h2>
  <p>Hareket tercihinden bağımsız olarak okunabilen bir açıklama.</p>
  <a href="#feature-details">Ayrıntılara git</a>
</article>

<section id="feature-details" class="feature-details">
  <h2>Özellik ayrıntıları</h2>
  <p>Bağlantının ulaştığı gerçek içerik burada yer alır.</p>
</section>

Hareket yalnızca tercih uygunsa nasıl eklenir?

Kartın temel stilinde opacity: 0 veya transform ile saklanmış bir durum tanımlamayın. Bunları animasyonun başlangıç karesinde kullanın. Böylece animasyon devre dışı kalınca normal görünür stil geçerli olur:

.motion-card {
  max-width: 36rem;
  padding: 1.5rem;
  border: 1px solid #94a3b8;
  border-radius: 0.75rem;
  background: #eff6ff;
  color: #0f172a;
  overflow-wrap: anywhere;
}
.motion-card a {
  display: inline-block;
  color: #1d4ed8;
}
.motion-card a:focus-visible {
  outline: 3px solid #2563eb;
  outline-offset: 3px;
}
.feature-details { margin-block: 4rem; }

@keyframes card-in {
  from { opacity: 0; transform: translateY(12px); }
  to { opacity: 1; transform: none; }
}
@media (prefers-reduced-motion: no-preference) {
  html { scroll-behavior: smooth; }
  .motion-card { animation: card-in 480ms ease-out both; }
  .motion-card a { transition: transform 160ms ease-out; }
  .motion-card a:hover { transform: translateX(4px); }
}

reduce durumunda bu sorgu eşleşmez. Kart normal görünür, hover hareketi ve yumuşak kaydırma bu kurallarla eklenmez. no-preference ise kullanıcının cihazında azaltma tercihinin bildirilmediğini ifade eder; her tasarımda yoğun hareket kullanma gereği değildir.

Örnekteki süre ve mesafeler tasarım seçimleridir. Etkinin kısa olması, bütün kullanıcılar için uygun olduğunu tek başına kanıtlamaz. Düzene katkısı olmayan hareketi hiç eklememek de geçerli bir tercihtir.

Bütün animasyonları evrensel bir kuralla kapatmak yeterli mi?

Her öğeye çok küçük bir animation-duration atamak, uygulamanın davranışını anlamadan uygulanacak evrensel bir çözüm değildir. Bazı akışlar animasyon olaylarına dayanabilir; bazı hareketler ise CSS yerine başka mekanizmalarla üretilir. Önce hangi etkilerin dekoratif olduğunu ve etki kaldırılınca hangi durumların görünür kalması gerektiğini belirleyin.

Bu örnek yalnızca kendi kart hareketini, bağlantı geçişini ve yumuşak kaydırmasını yönetir. Video, hareketli görsel veya başka bir bileşenin animasyonunu otomatik olarak değiştirmez. Bir medya sorgusunu yazmak bütün sayfanın hareket politikasını kendiliğinden uygulamaz.

JavaScript ile çalışan hareketler ne olacak?

JavaScript tarafından başlatılan etkiler için de aynı tercih ayrıca okunabilir. matchMedia belgesi, medya koşullarını koddan sorgulama ve değişiklikleri izleme mekanizmasını açıklar. İlk değeri okumak ile kullanıcı tercihi sonradan değiştiğinde tepki vermek farklı kontrol noktalarıdır.

Kart örneği CSS sorgusunu doğrudan kullandığı için tercih değişikliği stil eşleşmesini etkiler. JavaScript ile ayrı bir animasyon durumu tutuluyorsa onun yaşam döngüsü, durdurulması ve sakin son görünümü ayrıca tasarlanmalıdır. Animasyonu durdurmak içeriği görünmez bir ara karede bırakmamalıdır.

Odak, hover ve sayfa içi gezinme nasıl doğrulanır?

İki tercih durumunda da bağlantıya Tab ile ulaşın. Görünür odak çerçevesinin kaldığını ve Enter ile aynı hedefe gidildiğini kontrol edin. Hareket olmaması, etkileşim geri bildiriminin de kaldırılmasını gerektirmez.

Dar ekranda uzun başlıkla, büyütülmüş metinle ve tercihin sayfa açıldıktan sonra değişmesiyle örneği deneyin. Kartın opacity değerinin görünür durumda kaldığını doğrulayın. Erişilebilir form rehberi, görünür odak ve anlamlı etkileşim için tamamlayıcı örnekler sunar.

Bu özellik duyarlı yerleşimin yerine geçer mi?

Hayır. Hareket tercihi, bileşenin genişliğe göre düzen seçmesiyle aynı karar değildir. Container queries rehberi alan ölçüsünü, buradaki sorgu ise kullanıcı tercihini ele alır. İkisini ayrı ayrı test etmek gerekir.

Bir kontrolün erişilebilirliği yalnızca animasyon süresinden değerlendirilemez. Anlamlı bağlantı metni, hedef içerik, odak görünürlüğü ve okunabilir düzen bu örnekte de korunmalıdır. Farklı tarayıcı ve yardımcı teknoloji kombinasyonları için değerlendirmeyi sürdürün.

Sık sorulan sorular

reduce eşleşince CSS kendiliğinden bütün hareketi kapatır mı? Hayır. Uygulamak istediğiniz stil politikasını sizin tanımlamanız gerekir.

Animasyon kapatıldığında kart neden görünmez kalabilir? Temel stilde saklama kuralı varsa animasyon kaldırılınca da sürebilir. Örnekte temel stil görünürdür.

Hareket azaltılınca odak göstergesi de kaldırılmalı mı? Hayır. Klavyeyle etkileşimin anlaşılır kalması gerekir.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar