Tutorial

JavaScript Event Loop: Promise ve setTimeout Sırası

Mehmet Fatih Ünal
4 Kasım 2026
7 dk okuma
#JavaScript#Event Loop#Promise#Microtask#Web Performansı
JavaScript Event Loop: Promise ve setTimeout Sırası

JavaScript event loop hangi sorunu çözer?

JavaScript event loop, tarayıcıda betik çalıştırma, kullanıcı etkileşimi ve zamanlayıcı gibi işlerin ilerlemesini koordine eder. Uzun süren JavaScript aynı ana iş parçacığında devam ederken arayüzün tepki vermesi gecikebilir. Kodun async olarak işaretlenmesi, hesaplamanın otomatik olarak başka bir işlemci iş parçacığına taşındığı anlamına gelmez.

Tarayıcı için kullanılan görev ve microtask ayrımı, HTML event loop modelinde tanımlanır. Bu ayrımı bilmek, bir Promise geri çağrısının neden zamanlayıcıdan önce çalıştığını ve bazı await kullanımlarının neden ekrana nefes aldırmadığını açıklar. Aşağıdaki örnekler tarayıcı içindir; sunucu çalışma ortamlarının ek zamanlama kuralları olabilir.

Promise ve setTimeout hangi sırayla çalışır?

Hazır Promise tepkileri ve queueMicrotask ile eklenen işler microtask kuyruğunu kullanır. setTimeout geri çağrısı ise bir zamanlayıcı görevi olarak daha sonra çalışabilir. MDN microtask rehberi, aralarındaki farkı açıklar.

Bu kodu tek parça halinde, boş bir sayfadaki script öğesinde çalıştırın:

console.log('A');

setTimeout(() => console.log('timer'), 0);
Promise.resolve().then(() => console.log('promise'));
queueMicrotask(() => console.log('microtask'));

console.log('B');

Bu örnekte çıktı A, B, promise, microtask, timer sırasındadır. Önce mevcut senkron iş tamamlanır. Ardından sıraya alınmış iki microtask çalışır. Zamanlayıcının daha önce yazılmış olması, ona bu işlerin önüne geçme hakkı vermez.

Bu, bütün asenkron işlemlerin tek bir evrensel sıraya sahip olduğu anlamına gelmez. Bir ağ isteğinin ne zaman tamamlandığını, hangi olayın önce kuyruğa girdiğini ve mevcut işin ne kadar sürdüğünü ayrı ayrı değerlendirin. Yukarıdaki sıra, özellikle bu küçük programın sonucudur.

setTimeout sıfır milisaniyede neden hemen çalışmaz?

setTimeout(..., 0), mevcut JavaScript'i kesip geri çağrıyı araya sokmaz. Belirtilen gecikme, kesin bir çalışma saati değildir. Tarayıcı meşgulse, sekme arka plandaysa veya zamanlayıcı sınırlamalarına takılıyorsa gerçek bekleme daha uzun olabilir. setTimeout belgesi, bu koşulları açıklar.

Bu nedenle zamanlayıcıyı ölçüm, iptal ve durum kontrolünün yerine koymayın. Bir animasyonun bittiğini varsaymak için gelişigüzel beklemek yerine ilgili olay veya durumu izlemek daha sağlamdır. Kullanıcı bir API araması başlatıyorsa eski sonucun yeni sonucu ezmesini de zamanlayıcı çözmez; AbortController ve yarış koşulları rehberi bu farklı sorunu ele alır.

await neden her zaman arayüzü serbest bırakmaz?

await, async fonksiyonun devamını erteler; ancak beklenen değer zaten hazırsa devam işi microtask üzerinden ilerler. async function referansı, await öncesi ve sonrası davranışı açıklar.

console.log('start');

async function example() {
  console.log('inside');
  await Promise.resolve();
  console.log('after-await');
}

example();
console.log('outside');

Çıktı start, inside, outside, after-await olur. Fonksiyonun await öncesindeki kısmı senkron çalışmıştır. Devamın ertelenmesi, bu iki bölüm arasında mutlaka bir ekran çizimi yapılacağı anlamına gelmez.

Büyük bir döngüye her turda await Promise.resolve() eklemek, tarayıcıya düzenli çizim fırsatı sağladığını kanıtlamaz. Kuyruk boşalmadan sürekli yeni microtask üretmek, diğer işleri bekletebilir. Aynı nedenle queueMicrotask içine ağır bir hesaplama koymak hesaplamayı ucuzlatmaz.

Uzun bir iş daha küçük parçalara nasıl ayrılır?

Uzun işlemi parçalara ayırıp parçalar arasında yeni bir göreve geçmek, ana iş parçacığını kesintisiz meşgul etme süresini azaltabilir. Aşağıdaki öğretici örnek bir sayı dizisini işler; 100 değeri bir performans hedefi değil, parçalama davranışını görünür kılan örnek boyuttur:

async function sumInChunks(values) {
  let total = 0;
  for (let start = 0; start < values.length; start += 100) {
    const end = Math.min(start + 100, values.length);
    for (let index = start; index < end; index++) {
      total += values[index];
    }
    if (end < values.length) {
      await new Promise(resolve => setTimeout(resolve, 0));
    }
  }
  return total;
}

Burada sonraki parça zamanlayıcı üzerinden devam eder. Bu, her parça arasında kesin bir kare çizileceği garantisi değildir. Parça süresini gerçek cihazda ölçün; yoğun hesaplamada Web Worker seçeneğini değerlendirin. Gereksiz yere çok sayıda küçük parça üretmek de maliyet taşır.

Bir sayfa yavaşsa performans kaydında uzun görevleri, DOM işlemlerini ve gönderilen veri miktarını birlikte inceleyin. Promise sayısını artırmak, ağır işi ortadan kaldırmaz. Core Web Vitals rehberi etkileşim ölçümünü, Promise.all ve allSettled rehberi ise bağımsız isteklerin sonuç yönetimini açıklar.

Sık sorulan sorular

Promise kodu paralel işlemci işine dönüşür mü? Promise tek başına bir CPU işini başka iş parçacığına taşımaz. İşin nerede yürüdüğünü kullanılan API belirler.

Microtask her zaman zamanlayıcıdan önce mi? Bu örnekte hazır microtask'ler zamanlayıcıdan önce çalışır. Henüz sonuçlanmamış bir Promise için aynı genel sıra varsayılamaz.

Her döngüde await kullanmak yeterli mi? Beklenen şey ve devamın nasıl sıraya alındığı önemlidir. Gerçek kullanıcı etkileşimini ve parça süresini ölçün.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar