Tutorial

JavaScript ?. ve ??: Eksik Alanlar ve Varsayılan Değerler

Mehmet Fatih Ünal
10 Kasım 2026
7 dk okuma
#JavaScript#Optional Chaining#Nullish Coalescing#Doğrulama#Frontend
JavaScript ?. ve ??: Eksik Alanlar ve Varsayılan Değerler

?. ve ?? hangi iki soruyu cevaplar?

Optional chaining, null veya undefined olabilen bir değer üzerinden isteğe bağlı erişim yapar. Nullish coalescing ise yalnızca null veya undefined durumunda alternatif değer seçer. MDN optional chaining ve nullish coalescing başvuruları, bu iki işlemin farklı görevlerini açıklar.

Bir ayar ekranında sıfır ses düzeyi, kapalı bir anahtar veya bilerek boş bırakılmış bir etiket geçerli olabilir. Bu değerleri eksik veriyle aynı saymak, kullanıcının seçimini değiştirebilir. Önce uygulamanızda eksik kelimesinin ne anlama geldiğini belirleyin; ardından uygun operatörü seçin.

|| neden bazen yanlış varsayılanı seçer?

Mantıksal OR, sıfır, false ve boş metin dahil falsy değerlerde sağdaki seçeneğe geçer. ?? bunları korur:

const settings = { volume: 0, enabled: false, label: '' };

console.log(settings.volume || 50, settings.volume ?? 50);
console.log(settings.enabled || true, settings.enabled ?? true);
console.log(settings.label || 'Default', settings.label ?? 'Default');

İlk satırdaki sonuçlar 50 ve 0, ikinci satırdakiler true ve false olur. Üçüncü satırda ?? boş metni korur. Eğer iş kuralı boş bir etiketi de eksik sayıyorsa bunu ayrıca yazmalısınız; ?? sizin yerinize metnin anlamını değerlendirmez.

Bu ayrım özellikle sayısal filtreler ve seçenekler için önemlidir. Örneğin sıfırın geçerli olduğu bir değeri || ile değiştirmek, kontrolü yalnızca görsel olarak değil davranış olarak da bozabilir. Boş metni korumak veya varsayılana dönmek ise her alanda aynı karar olmak zorunda değildir.

İç içe alanlar ve diziler nasıl okunur?

Her nullish olabilen seviyeyi zincirde açıkça ele alın. Aşağıdaki yardımcı, bulunamayan isim için Guest döndürür:

function displayName(payload, index = 0) {
  return payload?.items?.[index]?.profile?.displayName ?? 'Guest';
}

const response = {
  items: [{ profile: { displayName: 'Deniz' } }]
};
console.log(displayName(response));
console.log(displayName(response, 5));
console.log(displayName(null));

Sonuçlar Deniz, Guest ve Guest olur. Ancak displayName alanı boş metinse yardımcı boş metin döndürür. Ayrıca bu kod items alanının gerçekten bir dizi olduğunu veya isim alanının gerçekten metin olduğunu doğrulamaz. API verisinin biçimini kontrol etmek ayrı bir sorumluluktur.

?. kullanmak, tanımlanmamış bir kök değişkeni var etmez. Kodda hiç bildirilmemiş bir değişkeni okumak yine hatadır. Korunan şey belirli bir erişim adımındaki nullish değerdir; bütün programdaki her tür hata değildir.

Parantez kısa devreyi nerede keser?

Koruma kesintisiz erişim zinciri boyunca işler. Zincirin bir bölümünü paranteze alıp normal erişimle devam etmek aynı davranış değildir:

const account = null;
console.log(account?.profile?.city);

try {
  console.log((account?.profile).city);
} catch (error) {
  console.log(error.name);
}

İlk erişim undefined verir. İkincisinde parantezin sonucu undefined olduktan sonra city normal biçimde okunmaya çalışılır ve TypeError yakalanır. Parantez eklemeyi yalnızca biçimsel bir değişiklik saymayın.

Benzer şekilde ?? ile || veya && ifadelerini doğrudan karıştırmak sözdizimi hatasıdır; amaçlanan gruplama açık parantez gerektirir. Fakat parantezin derlenmesi, seçtiğiniz varsayılan politikasının iş ihtiyacına uyduğunu kanıtlamaz.

İsteğe bağlı çağrı fonksiyon türünü doğrular mı?

Hayır. İsteğe bağlı çağrı, değer nullish olduğunda çağrıyı atlayabilir; mevcut ama fonksiyon olmayan bir değeri çağrılabilir hale getirmez. Yanıt nesnesinin türü bilinmiyorsa gerektiğinde typeof ile kontrol edin.

Kısa devrenin yan ifadeleri de atladığını küçük bir örnekle görebilirsiniz:

const handlers = { onReady: undefined };
handlers.onReady?.('ready');

let evaluated = 0;
const missing = null;
console.log(missing?.[evaluated++]);
console.log(evaluated);

Çağrı yapılmaz; evaluated sıfır kalır. Bu davranış faydalıdır, ancak zorunlu bir işlemi yanlışlıkla isteğe bağlı hale getirmek de mümkündür. Zorunlu verinin eksikliğini sessizce gizlemek yerine o sınırda hata vermek bazen daha doğru tasarımdır.

Varsayılan seçmek doğrulamanın yerine geçer mi?

Geçmez. Örneğin miktar alanında eksik değer için 1 seçip, sonucun negatif olmayan tam sayı olmasını ayrıca isteyebilirsiniz:

function getQuantity(raw) {
  const value = raw ?? 1;
  if (!Number.isInteger(value) || value < 0) {
    throw new RangeError('Quantity must be a non-negative integer');
  }
  return value;
}

console.log(getQuantity(0));
console.log(getQuantity(undefined));

Bu yardımcı sıfırı korur, undefined için 1 döndürür ve '2' gibi bir metni sayıya sessizce çevirmez. Dönüştürme gerekiyorsa onu da açık bir adım olarak tasarlayın. URLSearchParams rehberi, dışarıdan gelen metin değerlerini işlerken benzer ayrımları ele alır.

Sık sorulan sorular

?? boş metni değiştirir mi? Hayır. Yalnızca null ve undefined alternatif değeri tetikler.

?. bütün hataları önler mi? Hayır. Tür doğrulaması, zorunlu alan kontrolü ve fonksiyon olup olmadığını denetlemek ayrı işlerdir.

Bu operatörlerle dizi tekilleştirilebilir mi? Hayır. Onlar erişim ve varsayılan seçimi içindir; koleksiyon işlemleri için Map ve Set rehberine bakabilirsiniz.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar