Geliştirme

PostgreSQL Window Functions: ROW_NUMBER, RANK ve Son Kayıt

Mehmet Fatih Ünal
5 Kasım 2026
7 dk okuma
#PostgreSQL#SQL#Window Functions#ROW_NUMBER#RANK
PostgreSQL Window Functions: ROW_NUMBER, RANK ve Son Kayıt

PostgreSQL window functions ne işe yarar?

PostgreSQL window functions, satırları tek bir özet kayda indirmeden bir grup içindeki konum veya hesaplama sonucunu üretir. Her müşterinin son siparişini seçmek, siparişleri tutara göre sıralamak ve eşit sonuçlara nasıl davranılacağını belirlemek için kullanılabilir. PostgreSQL window functions rehberi, OVER ve PARTITION BY yapısını açıklar.

GROUP BY ile müşterinin en büyük tarihini bulmak, o tarihe ait siparişin bütün alanlarını kendiliğinden seçmez. Aynı tarihte iki sipariş varsa tarih üzerinden geri birleşim yapmak birden fazla kayıt döndürebilir. İstenen sonuç tek siparişse bağlayıcı sıralama kuralını açıkça tanımlamak gerekir.

Aşağıdaki örnekleri aynı PostgreSQL oturumunda çalıştırın. Geçici tablo dört sipariş içerir; ilk müşterinin iki siparişi aynı anda ve aynı tutarda oluşturulmuştur:

CREATE TEMP TABLE sample_orders (
  id integer PRIMARY KEY,
  customer_id integer NOT NULL,
  amount integer NOT NULL,
  placed_at timestamptz NOT NULL
);
INSERT INTO sample_orders VALUES
  (1, 10, 100, '2026-11-01 09:00:00+00'),
  (2, 10, 140, '2026-11-03 12:00:00+00'),
  (3, 10, 140, '2026-11-03 12:00:00+00'),
  (4, 20,  90, '2026-11-02 08:00:00+00');

ROW_NUMBER, RANK ve DENSE_RANK arasındaki fark nedir?

ROW_NUMBER her satıra ayrı bir sıra numarası verir. RANK eşit sıralama değerlerine aynı dereceyi verir ve sonraki derecede boşluk bırakır; DENSE_RANK boşluk bırakmaz. Fonksiyon referansı, bu davranışları tanımlar.

SELECT id, customer_id, amount,
       ROW_NUMBER() OVER (
         PARTITION BY customer_id ORDER BY amount DESC, id DESC
       ) AS row_position,
       RANK() OVER (
         PARTITION BY customer_id ORDER BY amount DESC
       ) AS rank_with_gaps,
       DENSE_RANK() OVER (
         PARTITION BY customer_id ORDER BY amount DESC
       ) AS dense_position
FROM sample_orders
ORDER BY customer_id, amount DESC, id DESC;

Müşteri 10 için id sırası 3, 2, 1 olur. row_position değerleri 1, 2, 3; rank_with_gaps değerleri 1, 1, 3; dense_position değerleri 1, 1, 2 çıkar. Müşteri 20 için numaralar tekrar 1'den başlar.

ROW_NUMBER içindeki id, eşit tutarda hangi satırın önce geleceğini kesinleştirir. Aynı id alanını RANK sıralamasına da eklerseniz iki sipariş artık eşit sıralama değerlerine sahip olmaz. İş kuralı aynı tutara aynı dereceyi vermekse bu ayrımı koruyun.

Her müşterinin son siparişi nasıl seçilir?

Her müşteri için tarih azalan, eşit tarihlerde id azalan sırayla ROW_NUMBER hesaplayın ve bir dış sorguda ilk satırı seçin. Buradaki id kuralı, aynı zamanda oluşan kayıtlar arasında bilinçli bir seçimdir; id'nin her sistemde gerçek zaman sırası olduğunu varsaymayın.

WITH ranked_orders AS (
  SELECT id, customer_id, amount, placed_at,
         ROW_NUMBER() OVER (
           PARTITION BY customer_id ORDER BY placed_at DESC, id DESC
         ) AS rn
  FROM sample_orders
)
SELECT id, customer_id, amount, placed_at
FROM ranked_orders
WHERE rn = 1
ORDER BY customer_id;

Sonuçta müşteri 10 için sipariş 3, müşteri 20 için sipariş 4 gelir. CTE içindeki sıralama hangi satırın kazanacağını belirler; en sondaki ORDER BY ise sonuçların ekranda hangi sırayla gösterileceğini belirler. Bunlar ayrı kararlardır.

Window sonucu neden doğrudan WHERE içinde filtrelenmez?

Window hesaplaması, aynı sorgu seviyesindeki WHERE filtresinden sonra yapılır. Bu yüzden hesaplanan rn değerini aynı SELECT'in WHERE bölümünde kullanmak yerine alt sorgu veya CTE üzerinden filtreleyin. Sorgu ifadeleri belgesi pencere çağrılarının kurallarını açıklar.

Filtrenin yerini değiştirmek, hesaplamanın anlamını da değiştirebilir. Örneğin yalnızca belli tarihten sonraki siparişleri iç sorguda bırakırsanız müşterinin tüm geçmişindeki değil, o tarih aralığındaki son siparişi seçersiniz. Önce tarihçedeki son kaydı bulup sonra onun koşulu karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek farklı bir sorudur.

İlk iki kayıt ile ilk iki derece aynı şey midir?

En fazla iki satır istiyorsanız ROW_NUMBER sonucunda rn <= 2 kullanabilirsiniz. Eşit tutarların birlikte kalması isteniyorsa derece filtresi farklı sayıda satır getirebilir. Örnekte DENSE_RANK <= 2 müşteri 10'un üç siparişini de kapsar.

Gerçek veriyle denemeden önce tek kayıtlı müşteri, eşit tarih, eşit tutar ve boş sonuç durumlarını ekleyin. Sıralama alanınız NULL alabiliyorsa konumunu açıkça değerlendirin; NULL rehberi bu ayrımı açıklar. Büyük tablolarda EXPLAIN ANALYZE rehberindeki ölçüm yaklaşımıyla planı inceleyin; window kullanmak tek başına hızlı sorgu garantisi değildir.

Sık sorulan sorular

PARTITION BY satırları azaltır mı? Hayır. Pencere hesabını gruplara ayırır; satır elemek için ayrı bir filtre gerekir.

Aynı tarihli kayıtlardan hangisi seçilir? Örnekte yüksek id seçilir. Kendi iş kuralınız için benzersiz ve kararlı bir bağlayıcı alan belirleyin.

RANK ile her gruptan tam iki satır alınır mı? Eşit değerler nedeniyle sonuç sayısı değişebilir. Tam satır sınırı ile derece sınırını karıştırmayın.

Daha Fazla İçerik

Blog sayfasında diğer yazılarımı keşfedin

Tüm Yazılar